Балаҕан ыйын 4 күнүгэр, 2-Дьөппөн «Нуочахатыгар» Россиятааҕы наука академиятын Сибиирдээҕи салаатын Гуманитарнай чинчийии уонна аҕыйах ахсааннаах Хотугу норуоттар проблемаларын үөрэтэр институт археология уонна этнография отделын научнай сотруднига Егор Николаев салайааччылаах экспедиция кэлэн 10-ча күн устата чинчийэр археологическай хаһыылары ыытан барда. Сыала-соруга: түҥ былыр, 2-Дьөппөн сиригэр тимир уһаарыытынан киэҥник дьарыктаммыттарын бигэргэтии, уһаарар ньымаларын үөрэтии, чинчийэр үлэ түмүктэрин киэҥ научнай эйгэҕэ таһаарыы.
Тимир уһаарыытын чинчийэр үлэ 2-Дьөппөн сиригэр 2017 сыллаахтан ыытыллар. Маҥнайгы экспедиция ситиһиилээхтик түмүктэнэн, саха омук устуоруйатыгар ол иннэ биллэ илик арыйыылар бигэргэтиллэннэр, үлэ дириҥээн, билигин да салҕана турар.
Быйылгы эскпедицияҕа, тимир уус уолаттар Владислав Шестаков, Алексей Климовскай сылдьыһан, чинчийии үлэтигэр кыттыстылар. Хас эмэ күн тыаҕа арыаллаан илдьэ сырытта 70-с хаарыгар үктэммит ытык кырдьаҕас Киприянов Е.Е.
Археологическай үлэ сүрүн чааһа тумүктэнэн, балаҕан ыйын 13 күнүгэр, 2-Дьөппөн нэһилиэгин «Самартай» музейыгар сэдэх экспонат, тимир уһаарбыт оһох бүүс-бүтүннүү көһөрүллэн киирдэ!
Бу хамсааһыны көҕүлээччи, 2-Дьөппөн тумус туттар уола, Дьокуускайдааҕы түмсүүбүт салайааччыта Максим Куприянов буолар. Кини тыаны кэтэн, үөрэхтээх дьону батыһыннара сылдьан, былыргы тимир уһаарыытыгар научнай болҕомтону тарта.
Быйылгы экспедицияны эмиэ көҕүлэһэн, «Нуочаха» сиригэр ыалдьыттары батыһыннаран сырытыннарда. Ол курдук, Б.Ойуунускай аат. Саха академическай тыйаатырын кыл.режиссера Руслан Тараховскай, артыыс Дмитрий Татаринов уонна урбаанньыт Дмитрий Федотов «Нуочаха» сиригэр чинчийии үлэтин көрөн-истэн, тэҥҥэ сылдьыһан, астынан-дуоһуйан кэллилэр.
Бу иннинээҕи научнай экспедиция түмүгүнэн, 2-Дьөппөн сиригэр тимир уһаарыллыбыт оһохтор радиоуглероднай экспертизаны ааһан, XV-XVI үйэтинээҕи оһохтор буолаллара биллибитэ.
Инникитин, саха омук устуоруйатыгар биллибэтэх саҥа научнай арыйыылар уонна тимири уһаарыы тула үгүс кэпсэтиилэр, айар бырайыактар күүтэллэр.
Информацияны бэлэмнээтэ
Иванова А.Я., Күөрдэм